Czy piszesz ctzlenyie?

"Największy talent to nigdy nie używać dwóch słów gdy wystarczy jedno" - Thomas Jefferson

Czy Twój tekst jest czytelny? Czy można go napisać jaśniej? Czy zrozumie go każde dziecko czy tylko profesor? Nie tylko Ty zadajesz sobie to pytanie. Zadali je również naukowcy. I oczywiście znaleźli odpowiednie twierdzenie. Jako podstawa przydały im się słowa Jeffersona i dwie ważne obserwacje jakie potwierdzają badania:

• Łatwiej czyta nam się krótkie zdania.
• Łatwiej czyta nam się krótkie słowa.
  

Jak tę wiedzę wykorzystać w praktyce?

• Długie zdania zamień na kilka krótkich. Szukaj "i", "który", "oraz", "kiedy", "gdy", itp. Czy nie da się takiego zdania rozbić na dwa?
• Zmień długie słowa na krótkie. Mądrze używaj synonimów! Nie staraj się używać wyszukanych, długich słów. Nie masz słownika pod ręką? Skorzystaj z synonimy.ux.pl lub synonimy.pl.

Spróbuj! Te dwie proste rady sprawią , że Twój tekst od razu stanie się bardziej czytelny.

Wróćmy do naszych naukowców. Do sprawdzania czytelności użyli... wzorów matematycznych! Tak! Poniżej przedstawiam krótki ich opis. Jeśli jesteś ciekaw dokładnych wzorów kliknij na nazwę i przeskocz do Wikipedii.

Wyniki tych wzorów dają nam ilość lat nauki potrzebną do zrozumienia tekstu.

Flesch Grade Level. Wykorzystuje ilości słów w zdaniu i sylab w słowie.

Coleman-Liau Index. Tutaj pod uwagę brana jest średnia ilość liter w słowie i ilość zdań przypadająca na każde 100 słów.

Automated Readability Index. Uwzględnia ilość liter w słowie i ilość słów w zdaniu.

SMOG Index. Ciekawy współczynnik. Jego podstawą jest ilość mglistych słów w zdaniu.

Mgliste słowa to te, które mają 3 lub więcej sylab. Tak jest dla języka angielskiego. W języku polskim jest jednak więcej dłuższych słów. Dlatego dla polskiego warto przyjąć 4 lub więcej sylab.

Jest jeszcze jeden wzór, który używa mglistych słów. Gaunning Fog Level - mówi o stopniu zamotania tekstu (albo jak kto woli współczynniku WTF). W przeciwieństwie do wcześniejszych wzorów wynikiem jest stopień zamotania. Jeśli wynosi on 5 lub mniej to tekst jest bardzo czytelny. Wynik powyżej 15 wskazuje na bardzo zamotany tekst.

Krótki przykład. Oto 3 teksty na temat dyskordianizmu.
Pierwszy pochodzi z Wikipedii, drugi z serwisu Racjonalista.pl a trzeci z Eioba.pl. Pod lupę wziąłem podobną liczbę słów. Wartości szystkich 4 współczynników zostały uśrednione. Zwiększone są o 7 tak by wskazać ile lat musi mieć czytelnik by rozumieć tekst. Do tego dodałem współczynnik zamotania. Oto wyniki*:

Wikipedia
Ilość słów: 312
Średni wiek czytelnika: 23 lata
Stopień zamotania: duży (12 pkt)

Racjonalista
Ilość słów: 338
Średni wiek czytelnika: 27 lat
Stopień zamotania: bardzo wysoki (19 pkt)

Eiobe
Ilość słów: 321
Średni wiek czytelnika: 19 lat
Stopień zamotania: przeciętny (9 pkt)

Najlepiej wypada zatem tekst z serwisu eiobe.pl. Czy Twoim zdaniem również jest najbardziej czytelny?

Już niedługo pierwsza część Raportu o Czytelności Polskiego Internetu (CPI). Matematyka sprawdzi czytelność tekstów na portalach, blogach, serwisach. Czy wzory te rzeczywiście odnajdą odzwierciedlenie w rzeczywistości?

* Uwaga te wyniki nie powinny być traktowane jak badania naukowe ;)